AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) Uygulanmaya Başladı ve Kapsamı Genişliyor

Avrupa Birliği’nin iklim nötrlük hedefine ulaşmak için geliştirdiği ve karbon yoğun ürünlerin AB’ye girişinde sera gazı emisyonuna dayalı ek mali yükümlülükler getiren Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) uygulaması 2023’te başlayan geçiş sürecinin ardından 1 Ocak 2026’da tam uygulanmaya başladı.

SKDM uygulaması öncelikli sektörleri çelik, alüminyum, çimento, gübreler, hidrojen ve elektrik gibi yüksek emisyonlu ürünleri kapsıyor ve AB’de yerleşik ithalatçıların karbon maliyetlerini belgelemeleri ve eşdeğer karbon ücretleri ödemeleri zorunlu hale getiriyor. AB SKDM ile, AB içindeki karbon fiyatlandırması ile dış ticaret arasındaki fark kapatılarak, karbon kaçağı riskinin önlenmesi ve AB içi üreticilerin haksız rekabetten korunması hedefleniyor.

AB Komisyonu, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nın (SKDM) etkisini artırmak ve kaçakçılığı engellemek için kapsamı değer zinciri boyunca genişleterek otomobil parçaları, çamaşır makineleri ve ev aletleri gibi yüksek emisyonlu ürünleri de kapsayacak şekilde genişletmeyi önerdi. Öneri üzerinde Avrupa Parlamentosu ve AB üye ülkeleri ile müzakereler sürerken, SKDM, AB’nin Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) ile tamamlayıcı şekilde çalışarak gömülü emisyonları fiyatlandırarak 2026–2034 arasında tam finansal uygulanmayı sağlamayı hedefliyor.

Kapsamın genişletilmesiyle sadece hammaddeler değil, çelik ve alüminyum yoğun ürünler de dahil edilerek karbon maliyetlerinin tedarik zincirinin tümüne yansıması hedefleniyor; geniş kapsama yönelik bu değişikliklerin 2028’den itibaren yürürlüğe girmesi bekleniyor.

Türkiye gibi AB ile güçlü ticaret ilişkisi olan ülkeler için bu yeni düzenlemeler, üretici ve ihracatçıları daha düşük karbonlu teknolojilere yöneltirken ticarette rekabeti de yeniden şekillendiriyor ve şirketler için karbon raporlama ve uyum maliyetlerini artırıyor.